Something has changed in Brussels: we no longer send each other holiday selfies, but photos of waste containers.

Brussels Crow | 18.06.2026| By Kenan Erer

Zeynep Balci is a political scientist who has lived in Brussels for more than twenty years. She is the spokesperson of Iriscare, a former spokesperson for former Brussels Minister-President Rudi Vervoort, and the first substitute on Vooruit’s list for the Flemish Parliament. Recently, she has also become one of the most discussed voices in Brussels through her opinion pieces in De Morgen.

From her office window, she watched a neighbour throw a large portion of French fries from a balcony onto the street below. She wrote a letter, made copies, and after work slipped it into every mailbox in the building. She did not mention which floor the incident came from — her aim was not to shame anyone, but to raise awareness.

The essence of Balci’s argument is this: Brussels’ waste problem is not merely an institutional failure. Yes, the famous “institutional lasagna” is real — municipalities point to the region, the region points back to the municipalities, and responsibility often seems to disappear in between. But if streets that are cleaned every day are covered in litter again the next morning, the problem cannot be explained by politics alone.

There are small actions that build or break a city: a portion of fries thrown from a balcony, spitting on the pavement, leaving rubbish on the street under the label of “à donner” (“free to take”). And perhaps most importantly, becoming accustomed to these behaviours — making them invisible.

The sociologist Richard Sennett, whose work focuses on urban identity and collective responsibility, argued in The Fall of Public Man (1977) that public space is not merely a physical environment but a moral contract. When that contract begins to dissolve, the issue is no longer one of cleanliness but one of belonging.

Balci notes that her friends no longer exchange beach photos while travelling. Instead, they send each other pictures of waste-management solutions: underground containers, hooks designed to prevent foxes from tearing open rubbish bags, and warning signs announcing fines that are actually enforced.

“Bruxelles, ma belle” has become “Bruxelles, ma poubelle,” Balci writes. The question is whether this transformation can be reversed — both institutionally and individually.

Is living in a city a responsibility, or merely an address?

TR:

Zeynep Balcı, yirmi yılı aşkın süredir Brüksel’de yaşayan bir siyaset bilimci. Bugün Iriscare’in sözcüsü, geçmişte ise Brüksel Bölge Başbakanı Rudi Vervoort’un sözcüsü olarak görev yaptı. Aynı zamanda Vooruit’in Flaman Parlamentosu listesindeki birinci yedek aday. Son dönemde ise De Morgen’de kaleme aldığı görüş yazılarıyla Brüksel’de en çok konuşulan isimlerden biri haline geldi.

Bir gün, ofisinin penceresinden komşularından birinin balkondan aşağıya koca bir porsiyon patates kızartması attığını gördü. Bunun üzerine bir mektup yazdı, çoğalttı ve iş çıkışında apartmandaki tüm posta kutularına bıraktı. Hangi kattan atıldığını özellikle belirtmedi; amacı birini teşhir etmek değil, farkındalık yaratmaktı.

Balcı’nın asıl vurgusu şu: Brüksel’in çöp sorunu yalnızca kurumsal bir başarısızlık meselesi değil. Elbette şehrin meşhur “kurumsal lazanyası” gerçek — belediyeler sorumluluğu bölge yönetimine atıyor, bölge yönetimi belediyeleri işaret ediyor ve çoğu zaman sorumluluk bu katmanların arasında kaybolup gidiyor. Ama her gün temizlenen sokaklar ertesi sabah yeniden çöple doluyorsa, meseleyi yalnızca siyasetle açıklamak mümkün değil.

Bir şehri kuran ya da bozan şey bazen tam da bu küçük gündelik hareketler oluyor: balkondan aşağı atılan bir porsiyon patates kızartması, kaldırıma tükürmek, sokağa “à donner” (“almak serbest”) etiketiyle çöp bırakmak… Belki de en önemlisi, bütün bunlara zamanla alışmak; yani bu davranışları görünmez hale getirmek.

Kent kimliği ve kolektif sorumluluk üzerine çalışan sosyolog Richard Sennett, 1977 tarihli The Fall of Public Man adlı kitabında kamusal alanın yalnızca fiziksel bir çevre değil, aynı zamanda ahlaki bir sözleşme olduğunu savunuyordu. O sözleşme çözülmeye başladığında, mesele artık sadece temizlik değil; aidiyet meselesi haline geliyor.

Balcı anlatıyor: Arkadaşları artık seyahate çıktıklarında birbirlerine plaj fotoğrafları göndermiyor. Onun yerine, başka şehirlerde gördükleri çöp yönetimi çözümlerinin fotoğraflarını paylaşıyorlar: yer altı konteynerleri, tilkilerin çöp torbalarını parçalamasını önlemek için tasarlanmış kancalar, gerçekten uygulanan para cezalarını duyuran uyarı tabelaları…

“Bruxelles, ma belle” zamanla “Bruxelles, ma poubelle”e dönüştü, diye yazıyor Balcı. Asıl soru şu: Bu dönüşü tersine çevirmek mümkün mü? Hem kurumsal düzeyde, hem de bireysel düzeyde.

Bir şehirde yaşamak bir sorumluluk mu, yoksa yalnızca bir adres mi?