Brüksel’de Ahıska Türklerinin Geri Dönüş Süreci Avrupa Parlamentosu’nda Tartışıldı.

Avrupa Parlamentosu’nda düzenlenen “Georgia's Euro-Integration: The Meskhetian Turks Question as a Benchmark for EU Standards Compliance” başlıklı konferansta, Gürcistan’ın Avrupa Konseyi yükümlülükleri çerçevesinde Ahıska Türklerinin geri dönüş süreci ele alındı.

Toplantının açılışını Avrupa Parlamentosu milletvekili İlhan Kyuchyuk (Renew Europe) yaptı. Fuad Pepinov ve Ansar Usmanov (Vatan Uluslararası Ahıska Türkleri Derneği), Dr. Zora Popova ve BM Azınlık Meseleleri Özel Raportörü Prof. Nicolas Levrat etkinlikte konuşmacı olarak yer aldı.

Konuşmacılar, Gürcistan’ın 1999’da Avrupa Konseyi’ne katılırken verdiği geri dönüş taahhüdünü yerine getirmekte yetersiz kaldığını vurguladı. 58 bin başvuruya rağmen sadece 10 bin kişinin şartlı vatandaşlık alabildiği, 2017 itibarıyla ise yalnızca 99 kişinin fiilen ülkeye dönebildiği aktarıldı.

Katılımcılar, Avrupa fonlarının hukuki destek, altyapı ve entegrasyon projeleriyle sürece katkı sunabileceğini belirtti.

Gürcistan’ın Avrupa Konseyi Yükümlülükleri ve Ahıska Türklerinin Geri Dönüş Süreci Avrupa Parlamentosu’nda Masaya Yatırıldı

Brüksel, 30 Eylül 2025 (Kenan Erer)

Avrupa Parlamentosu’nda düzenlenen “Georgia's Euro-Integration: The Meskhetian Turks Question as a Benchmark for EU Standards Compliance” başlıklı konferans, Gürcistan’ın Avrupa Konseyi yükümlülükleri çerçevesinde Ahıska Türklerinin geri dönüş sürecini yeniden gündeme taşıdı.

Etkinliğin açılış konuşmasını Avrupa Parlamentosu milletvekili İlhan Kyuchyuk (Renew Europe) yaptı. Konferansa, Vatan Uluslararası Ahıska Türkleri Derneği adına Fuad Pepinov ve Ansar Usmanov, bağımsız uzman Dr. Zora Popova ve BM Azınlık Meseleleri Özel Raportörü Prof. Nicolas Levrat konuşmacı olarak katıldı.

Toplantıda, 1944 yılında Stalin döneminde Orta Asya’ya sürgün edilen Ahıska Türklerinin vatanlarına dönüş süreci, Gürcistan’ın Avrupa Konseyi’ne ve Avrupa Birliği’ne karşı üstlendiği taahhütler bağlamında ele alındı. Konuşmacılar, bu sürecin hem tarihî bir adalet meselesi hem de Gürcistan’ın Avrupa standartlarına uyumunun ölçütlerinden biri olduğunu vurguladı.

1999 yılında Avrupa Konseyi’ne üye olan Gürcistan, o dönemde Ahıska Türklerinin geri dönüşünü sağlama taahhüdünde bulunmuştu. Ancak aradan geçen 25 yılda bu süreç ciddi gecikmeler ve bürokratik engellerle karşılaştı. Gürcistan’ın 2007 yılında kabul ettiği “Geri Dönüş Yasası”, insan hakları savunucuları tarafından “geri dönüşsüz yasa” olarak eleştirildi. Zira yasa, başvuru sahiplerinden on dört farklı belge talep eden karmaşık bir prosedür öngörüyor ve bu durum, süreci çoğu kişi için erişilemez hale getiriyor.

Resmî verilere göre toplam 58.000 başvuru yapılmış, bunların 14.000’i Azerbaycan’dan gelmişti. Ancak başvuruların yalnızca yaklaşık 10.000’i şartlı vatandaşlık statüsü alabildi. 2017 yılı itibarıyla fiilen Gürcistan’a dönebilenlerin sayısı ise sadece 99 kişi olarak kayıtlara geçti. Bu tablo, Gürcistan’ın Avrupa Konseyi’ne verdiği taahhütleri yerine getirme konusundaki eksiklikleri bir kez daha gündeme getirdi.

Konferansta ayrıca Avrupa Birliği’nin ve uluslararası fonların sürece sağlayabileceği katkılar üzerinde de duruldu. Özellikle hukuki ve idari destek mekanizmaları, geri dönüş sürecini kolaylaştıracak altyapı ve yerleşim projeleri, Gürcüce dil eğitimi ve entegrasyon programları, küçük işletmelere ve tarımsal kalkınmaya yönelik ekonomik destekler ile sivil toplum girişimlerinin Avrupa fonlarıyla desteklenmesinin önemine dikkat çekildi.

Katılımcılara göre bu tür destekler, hem Ahıska Türklerinin onurlu bir şekilde geri dönüşünü teşvik edebilir hem de Gürcistan’ın Avrupa standartlarıyla bütünleşmesini güçlendirebilir.

Sonuç olarak konferans, Ahıska Türkleri meselesinin sadece bir tarihî adalet değil, aynı zamanda Avrupa değerleriyle uyum sürecinin somut bir göstergesi olduğunu bir kez daha ortaya koydu.